Skip to main content

Posts

तु

 तुझ्या आठवांनी झोप चोरली, ही रात्र का संपत नाही, मी मनात बोलतो तुझ्याशी, पण तुझं उत्तर का येत नाही. तुझी चाहूल लागते, आणि हवा गोंजारते काही, मी डोळे मिटतो सावकाश, पण स्वप्नात तू दिसतच नाही. तुझं नाव लिहायचं, हात थरथरतो का कुणास ठाऊक, मी आकाशात शोधतो तुला, पण तारा सुद्धा ओळखत नाही. तुझ्या सुगंधात हरवायचं, हे मन रोज ठरवतं, पण दरवेळी त्या वाऱ्याला तुझं ठिकाण सापडतच नाही. तुझं नाव लिहिलं तरी, शब्द का जळत जातात, मी मनात ओतलं पाणी, ते डोळ्यातून का वाहतं. हे असं चालूच राहिलं तर, शब्दही दमून जातील, पण मी तुझीच वाट पाहत कविताच होत जाईन.

विरह

 तुला पाहिलं अन् विरहाचं कारण कळेना,  स्वतःच्या श्वासाचं वजन कळेना. तुझं नाव घेताना शब्द थबकतो ओठांवर, अन् का कोण जाणे, त्या गोड गूढाचं स्पष्टीकरण कळेना. तू दूर आहेस, हे सत्य मला झोपवत नाही, स्वप्नात येशील, असं म्हणावं की नको,याचं उत्तर कळेना. प्रेम असावं तर असं, झुळूक असावी जशी, सुगंध वाटावा पण स्पर्शाचंही स्पष्टीकरण कळेना. सांभाळावं हळूच, असं नातं आहे आपलं, जे मोडेल शब्दांनं, पण मौनानं त्याचं पतन कळेना.

मोकळा श्वास

  थोडा हवा आहे.मोकळा श्वास, जिथं ओझं नाही, जिथं गर्दीचा भास नाही, फुफ्फुस भरून घेताना, मनही भरून यावं, आणि एकदाच सही, हलकं वाटावं! इथं श्वास घेतले जातात, पण आत कुठेतरी अडखळतात, तुझ्यासमोर येऊनही शब्द रेंगाळतात, मग हा श्वास कसा मोकळा व्हायचा? एखादी संध्याकाळ अशी हवी, जिथं वाऱ्याने हळूच केस विस्कटावेत, डोळ्यांतली धूळ निघून जावी, आणि पापण्यांवर शांत निवांतपणा ठेवावा!

सखे साजणी

  सखे साजणी, तू सवय झाली, उगाच मनास भुलवू नको, गेल्या गगनी या सावल्या जरी, पावसास वेडावू नको.. तुझ्या सहवासी मंद वारे, पारिजातही फुलला गडे, स्मरते मजला बोल तुझे ते, पायवाटही खुलली गडे! सांज सभोती झुळूक हलकी, तुझीच चाहूल लागली जशी, स्वप्नांमध्येही तूच यावी, सावली झालीस जशी! मज दूर जाऊ नकोस गं आता, सोसत नाही विरहाचे वारे, सखे साजणी, तू सवय झाली, राहशील ना तू माझ्याच द्वारे?

राहू दे

  राहू दे ना काही गोष्टी तशाच, उगाच उकरून कशाला बघायचं? कधी काही ओळी अपुऱ्या असतात, त्या पूर्ण करायला कशाला धडपडायचं? राहू दे काही प्रश्न हवेत विरून, उत्तरांमधून काही बदलत नसतं, कधी कधी शांततेलाच आवाज असतो, शब्दांचं ओझं माणसाला पेलत नसतं. राहू दे काही आठवणी धुसर, पुन्हा रंग भरायला वेळच कुठे? काही जखमा असतात ताज्याच छान, ओठांवर आणलं तर फिक्याच पडतं. राहू दे. बोलायचं नाही ना काही? फक्त बसायचं शांत, मोगऱ्याच्या गंधात, काही विरलं, काही टिकून राहिलं, बाकीचं सगळं, उगाच शब्दांवर टाकू नकोस हात.

शांतीचा शून्यबिंदू

         अंतर्मनाच्या ओलसर पायवाटेवरून..      मी त्या असीम शांतीच्या शोधात आहे. अशी शांती, जिला शब्द नाहीत, रूप नाही, ओळख नाही. जिथे मनाचं नितळपणही गहिरं वाटू लागतं आणि भावना सुद्धा एका अपरिचित उंबरठ्यावरच थबकतात. माझ्या आत जे चाललंय, ते या बाह्य जगाशी काहीच साम्य ठेवत नाही. मन म्हणतं, "थांब", पण आत्मा मात्र चालत राहतो. कारण ही चाल "कुठे जाण्याची" नाही. ही चाल आहे, स्वतःपासून दूर जाण्याची.      सततच्या आशा, अपेक्षा, भावनिक ओढी यामध्ये आपण शांतीचा उल्लेख करतो. पण खरंच, ती या सगळ्यांमध्येच आहे का? की या सगळ्यांपासून "मुक्त" झाल्यावर? जसं झाडावर पानं असतात, पण खऱ्या शांततेसाठी झाडावर काहीही नसलं तरी चालतं, तशीच ही अवस्था. ही शांती म्हणजे नकार नाही, हे काही टाळणं नाही; ही एक अंतःस्वरूपातील निर्मोही ओळख आहे,स्वतःच्याही पलीकडची. भगवद्गीतेतील एक श्लोक इथे काळजात खोल जाऊन भिडतो.. "आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत्। तद्वत्कामा यं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्नोति न कामकामी॥" (गीता – अध्याय २, श्लोक ७०) अर्थ असा — जसा समुद्र ...

तू पारिजात..भाग ३

तू पारिजात..  श्री कृष्णाच्या अंगणात उमलणारी, रुक्मिणीच्या  संसारात हरवणारी, सत्यभामेच्या अहंकारात जळणारी, आणि तरीही, फक्त त्याच्यासाठीच फुलणारी... मी? मी कदाचित कृष्णाचा रथ असावा, तुला उचलून न्यायला धावणारा, की मीच ती बाग, जिथं तू उगवायचीस, आणि मी फक्त वाट पाहायचो— तू केव्हा पडशील आणि मी तुला उचलून धरिन… तू सुगंधाचा श्वास, आणि मी तो वारा, तू अलगद मिटणारी पापडी, आणि मी तुला हलवणारा स्पर्श... पण अखेरचं सत्य काय माहितेय का? तू जेव्हा पहाटे गळून पडतेस, तेव्हा तुझा गंध तरी कुणासाठी उरत असतो? मी उचलायच्या आतच, तू मातीत मिसळून गेलेली असतेस…!

तू पारिजात..भाग २

तू पारिजात.. स्वतःच्या वेळेनं उमलणारी, स्वतःच्या इच्छेनं गळणारी, आणि मी? मी तो वेडा, तुझं गळून पडणं थांबवू पाहणारा... तू म्हणायचीस, "मी फक्त रात्रीच फुलते." मी म्हणायचो, "मी पहाटेपर्यंत जागा असतो." तू खाली यायचीस, हळूच ओंजळीत पडायचीस, आणि मी वेड्यासारखा तुला धरून ठेवायचो… पण तुला माहीत होतं ना? तुझा गंध हवे सोबत जातो, मी कितीही हात बंद ठेवले, तरी तो माझ्या मुठीतुन विरतो… एक दिवस, तू पुन्हा गळून पडलीस, मी तुला उचलायला गेलो, आणि तुझा सुगंध आधीच उडून गेलेला होता… तेव्हा कळलं, तू माझी होतीस, पण क्षणभरासाठीच… आणि मी? मी तुझ्या गंधाच्या आठवणीत जन्मभर अडकलेलो...!

तू पारिजात.. भाग १

तू पारिजात.. रात्रीच फुलणारी, पहाटेच खाली पडणारी, गंधानं वेड लावणारी, आणि जरा हळवीसुद्धा… मी वारा, कधी अलगद तुला झुलवणारा, कधी वेड्या पावसासारखा तुला मिटून धरू पाहणारा, आणि कधी कधी... तुला अलगद हलवून खाली उतरवणारा. तू म्हणतेस, "गंध पुरेसा नाही का?" मी म्हणतो, "स्पर्श हवा गं...!" तू म्हणतेस, "पहाट झाली की मी नाही राहणार..." मी म्हणतो, "रात्र तरी थांबवू का?" तू पारिजात, मी वेडा वारा, तुझं फुलणं माझ्या स्पर्शावर, आणि माझं थांबणं तुझ्या सुगंधावर.

तू साधी भोळी आहेस ग..

तू साधी भोळी आहेस ग, साऱ्या जगाच्या कोलाहलात अबोध फुलासारखी खुलणारी, मृदु वाऱ्याच्या हळव्या स्पर्शात ओंजळभर स्वप्नं साठवणारी... तुला कुठे ठाऊक गं या जगाच्या वळणवाटा, इथे हसऱ्या चेहऱ्याआड दडले असतात काट्यांचे साजिरे थाट... तरीही तुझ्या डोळ्यांत मृगजळाचे मोहक गाव, त्या सावल्यांतही तुला दिसतो ऊन तलाव... तू निरागस, तू पारिजात, तू चंद्रकोरीचा मंद प्रकाश, तुझ्या हसऱ्या ओठांच्या गोड लयीला माझ्या वेदनांचे आहेत साक्ष... तू त्या रात्रीसारखी आहेस, जी स्वतःच्या चांदण्यात हरवते, तुला कधी कळणार गं? जग हे चंद्र नाही, सावल्या व्यापते... तरीही राहा अशीच, निरागस, पांढऱ्या मेघासारखी, मी कवितेत तुला जपेन, सृष्टीने जपलेल्या मंद सुरासारखी...

थांब ना थोडा वेळ..

थांब ना, थोडा वेळ अजून, संध्याकाळ अजून ओल्या रंगांनी रंगतेय, तुझ्या पावलांच्या सावल्या या रस्त्यावरून अजूनही मागे वळून पहात आहेत. थोडा वेळ बोल ना, शब्द नसले तरी तुझ्या श्वासांची भाषा कळते मला, तू गप्प असलीस तरी तुझ्या डोळ्यातून माझ्यासाठी एक संपूर्ण कविता उमलते. थांब ना, थोडा वेळ... वाऱ्याने आणलेल्या तुझ्या गंधाला अजूनही माझ्या काळजाच्या अंगणात विसावा घ्यायचाय, तुझ्या हातातली ऊब अजूनही माझ्या ओंजळीत विरघळायचीय. तू जाणार आहेस… माहिती आहे, पण थांब, क्षणभर तरी थांब, कारण हे जे काही आहे ना, ते उद्या आठवण होण्याआधी, अजून थोडा वेळ जगायचंय मला...! म्हणून, थांब ना, थोडा वेळ, थांब ना..

सावर या बटांना

सावर या बटांना, उगाच नको छळूस, हवा जरा वेडीच आहे आधीपासून, आणि तुला माहितेय ना, मी तसाच गुंततो पटकन... तू केस मागे सारतेस, आणि रात्र पुढे सरकते, क्षणभर वाटतं, संपलीच काय? पण नाही...! तू हसतेस, अन सगळं पुन्हा सुरू होते! हे बघ, तुला हसू अनावर होणार असेल, तर आधी सांग, मी डोळे झाकून बसतो, कारण त्या हसण्यात हरवायची सवय झालीये मला... आणि हे केस, असं मोकळं सोडू नकोस, तुझ्या पापण्यांआड काहीतरी चमकतंय, ते चंद्र आहे का? की मीच? सावर या बटाना, आधी हे तरी कळू दे!

शब्द वाहिले

शब्द वाहिले ओठांतुनी, जणु निघाले गंगेचे पाणी, भावविवश त्या धारा होती, मूक समर्पण एक कहाणी। मनगट थरथरुनी म्हणाले, “थांब अजुनी, ना बोल लपविले”, पण अंतःकरण दाटुनिया, ते शब्द नकळत वाहिले। नजरेतून अर्थ उभा, स्पर्शावाचून संवाद झाला, निशब्द प्रेमाचे नाते, हळुवार निखळ आविष्क झाला। शब्द नव्हते रे केवळ शब्द, ते स्पंदन होती आर्त जिवाला, त्या एका क्षणी काळ थबकला, नि अंतर्मन पूर्ण उजळला। वाहून गेले संकोच सारे, उरली एक निशब्द गुंफण, भावनांचे ते बंधन सुंदर, मुक्त हृदयी सौम्य शरण। शब्द वाहिले, पण थांबले ना; गीत ठरले जीवनगाणी, मौनामधल्या ओळींनी मग, रचली नवी प्रेमकहाणी। कितीदा तुझी आठवण आली, नि शब्द पुन्हा वाहत गेले, तुझ्या स्मृतींच्या सागराला, माझे अश्रू सामोरे गेले।

शब्दांची शस्त्रं

शब्दांची शस्त्रं ती, कोणीही चालवावी, प्रेमाने चालली तर, सृष्टी फुलवावी… वाऱ्यासारखी मोकळी, जशी मुक्त गाणी, कधी वज्राहून कठोर, कधी सोज्वळ पानी… शब्दांनी बांधलेले, जग किती सुंदर, पण ह्याच शब्दांनी, होई जखमी अंतर… कधी स्पर्श जाहला, ओलावा अश्रूंचा, कधी पेटते मनी, ज्वाला अन्यायाची… एखादा शब्द उगाच, आयुष्यभर बोचतो, एखादा शब्द असा, की जीव सावरतो… शब्द ही संपत्ती, तुला देऊनी गेली, तू शस्त्र कर की स्नेह, निवड तुझीच केली…

छावा

छावा तो सिंहाचा, तेजाने उजळला, स्वराज्य राखाया, रणात उभा राहिला! धर्माच्या जोतीने, सत्य तो जाणतो, आयुष्य समर्पुनी, ध्येय ते साधतो! छावा तो पराक्रमी, शत्रूही थरथरला, रणभूमीच्या गजरी, काळही मागे पळला! संगतीस मावळे, निश्चय अढळला, सिंहगर्जना होती, गडगडाट उठला! छावा तो ज्ञानी, मंत्रज्ञ, कुशाग्र बुद्धिमान, शब्दात धार होती, शब्देही तेजस्वान! ध्यानात विराट, त्यागी व्रतस्थ, स्वराज्याचे दीप, अखंड ते प्रस्थ! छावा तो संभाजी, इतिहास झळाळला, रक्ताच्या साक्षीने, महाराष्ट्र सजला! शौर्याचा पुतळा, अभिमान दुर्मीळ, छत्रपतींचा वारसा, तेजाने निर्मळ! छावा, तू अमर, रणधुमाळीत जीवंत, तुझ्या पराक्रमाने, इतिहास स्वर्णमय दंत! स्मृतीत तू आहेस, काळही निःशब्द, मराठ्यांच्या मनी, तूच प्रकाशदीप!

संभाजी राजा

  सिंह गरजला गडांवरुनी, रणसंग्राम तापला, शत्रूंच्या त्या छावण्यांवर, मृत्युचा ध्वज लावला! सिंहासनाचा योग्य वारस, वज्राहुनी कठीण, रणांगणी तो सिंह थोर, तेजाने अग्नीप्रखर! शत्रूची सत्ता थरथरली, काळाने केला नाच, रणधुमाळी पेटली अन्, फडकली भगवी कांच! मरणालाही लाजवेल, तो पराक्रम गाजला, स्वाभिमानी रक्ताने, इतिहास लिहिला! बापाने गड जिंकले, तर पुत्राने मनं जिंकली, स्वातंत्र्याची मशाल सांभाजीनं जागवली! छत्रपती असतो जर, उभा या काळात, सांभाजीराजांचा महिमा, वाढला असता गगनात! हृदयात माया, पराक्रम भुजेत, शिवरायांचा वारस, तेजाने दैवत! मरणालाही झुकवणारा, सिंह गर्जना गाजला, शंभू राजे अमर झाले, इतिहास तो बोलला!

मराठी माती

ही माती शौर्याची, ही माती भक्तीची, हीच रणधुरंधर, हीच प्रेमशक्तीची! गर्जितो इतिहास, हीच गाथा बोलते, मराठी रक्तात ज्वालांचे बीज पेरते! शूर शिवरायांचे, तेज संभाजीरायांचे, हर हर महादेवाच्या गर्जनेत नांदते! तुकाराम, ज्ञानोबा, संतांची ही रे माती, हरीचा गजर येथे अजुनी नांदती! बाजींची धडाडी, तान्हाजींची तलवार, ही माती साक्षी, शत्रूला पाडले फार! माणुसकीचे पूजन, भक्तीचा सन्मान, या भूमीत नांदे अमर तेजाचे गान! आम्ही मावळे तुझे, आम्ही लेकरं तुझी, शपथ मराठी माती, तुझी शान जपायची! हीच धरती आमुची, हीच परमसत्ता, जय जय महाराष्ट्र, जय जय मराठीरक्ता!

सखी

तुझे डोळे चंद्रकळा, मंद मंद ते हासती, सुगंधी त्या चाफ्यावाणी, धुंद साऱ्या वाटती. तुझी चाल ती सायंसावली, मंद वाऱ्याची गाणी, तुझ्या साजिर्या बोलण्यातूनी, गूंजती प्रेम कहाणी. गोरीपान तव गालांवरी, लाज चांदण्याची पडते, सुरम्य तव सोबतीसाठी, मन प्रीतीचे जडते. साधेपणात तुझ्या दडले, रूप हिरव्या वेलीचे, कधी ऊन, कधी सावली, स्पर्श तुझ्या गार वाऱ्याचे. तूच माझी कल्पवृक्ष छाया, तूच माझे आभाळ, तुझ्या स्पर्शात जगण्याला, लागो गोड सा बहाल. माझ्या ओठी शब्द तुझेच, माझ्या हृदयी तुज जागी, प्रेमाच्या या पावसात, दे तुझा हात मज सखी!

एकांत

एकांताच्या अंधारात माझे अंतरंग हरवले, स्मृतींच्या सावल्यांत मन स्वप्नांतून भरकटले. एकाकी वाटेवरती एकच सोबती, निरव श्वासांच्या संगती, एकाकीपणाची प्रीती. शब्दांमध्ये विरघळले शून्यातले तुकडे, शब्दही बोलले नाहीत, श्वासही थांबले. एकांताची सरिता वाहे, अश्रूंच्या किनाऱ्यावर, शांततेच्या सूरांत गुंफला, हृदयाचा गहिवर. दुःखाच्या पावसात माझे मन भिजत गेले, अश्रूंच्या थेंबांवर माझे हसूही हरवले. संधिप्रकाशी स्वप्नांचे तुकडे जुळवीत आहे, एकांताच्या मिठीतच मी स्वतःला सापडत आहे.

स्वप्नांचा अंतःकरणी सांडलेला किनारा

थकलेला तो एकटा, विचारांच्या गर्तेत, स्वप्नांची राख झाली, जळून त्या तेजात. हातात कलम, पण शब्द गहाण, पावलांवर बेड्या, मनात तुफान. वाऱ्याच्या दिशेने वाहतच गेला, समाजाच्या रेषांत अडकून ठेपला. स्वतःच्या स्वप्नांना दूर ढकलून, परक्यांच्या नजरेत गढूळ ठरला. मनात पेटले होते तेजस्वी दिवे, पण काळाने त्यांना विझवले हळवे. आसवे गिळून तो हसतो उगाच, पण आतल्या वेदना ओरडतात काच.